այլ

Armenian

Etymology

Learned borrowing from Old Armenian այլ (ayl). The inherited form is էլ (ēl).

Pronunciation

Pronoun

այլ • (ayl)

  1. other
    Synonym: ուրիշ (uriš)

Derived terms

Conjunction

այլ • (ayl)

  1. but, instead
    Ուզում եմ ոչ թե ա՛յս մեկը, այլ ա՛յն մեկը։ ― Uzum em očʿ tʿe áys mekə, ayl áyn mekə. ― I want not this one, but that one.
    ոչ թե «էք», այլ «էգ» ― očʿ tʿe “ēkʿ”, ayl “ēg” ― not “էք”, “էգ”
    Հասա ու ի՞նչ տեսա. ոչ մեկդ հանգիստ նստած չէիք, այլ այստեղ-այնտեղ վազվզում էիք։ ― Hasa u i?nčʿ tesa. očʿ mekd hangist nstac čʿēikʿ, ayl aysteł-aynteł vazvzum ēikʿ. ― I arrived and what did I see? None of you were sitting calmly; instead, you were running around everywhere.

Usage notes

Along with բայց (baycʿ), այլ (ayl) is a logical conjunctive connective with an oppositional implication. Unlike բայց (baycʿ), though, այլ (ayl) selects for a negative predicate in the other clause, and in fact, use of բայց (baycʿ) here is unidiomatic. In particular, the construction ո՛չ թե…, այլ (óčʿ tʿe…, ayl) is very common, expressing the “not... but” construction of English.

Old Armenian

Alternative forms

  • այղ (aył)

Etymology

From Proto-Indo-European *h₂élyos.[1][2][3][4]

Pronoun

այլ • (ayl)

  1. another, other
    այլով ճանապարհաւ ― aylov čanaparhaw ― by another way
    այլով օրինակաւ ― aylov ōrinakaw ― in another manner
    այլ ոք ― ayl okʿ ― another
    եւ ոչ այլ ոք ― ew očʿ ayl okʿ ― not even another
    յայլմէ կողմանէ ― yaylmē kołmanē ― another side, the other side
    այլ է ասել եւ այլ գործել ― ayl ē asel ew ayl gorcel ― it is one thing to say, another to do
    եւ այլն, այլովքն հանդերձ ― ew ayln, aylovkʿn handerj ― etc, and so on
    այլ ընդ այլոյ ― ayl ənd ayloy ― one for another, pellmell; differently, on the contrary
    այլ ընդ այլոյ ասել ― ayl ənd ayloy asel ― to say equivocally, ambiguously
    այլ յայլմէ լինել ― ayl yaylmē linel ― to lose one's presence of mind, to be overcome by joy or fear
    ոչ այլ իւիք ― očʿ ayl iwikʿ ― in no other way
    այլ իմն, այլոյ իրիք, այլով իւիք ― ayl imn, ayloy irikʿ, aylov iwikʿ ― some other, other, another (thing)
    այլ ոմն, այլոյ ուրումն, այլով ոմամբ ― ayl omn, ayloy urumn, aylov omamb ― another, other (person)
    • 6th century, Philo of Alexandria, I linelutʿeann xndrocʿ ew lucmancʿ [Quaestiones et Solutiones in Genesim] 2.62:[5][6]
      Ընդէ՞ր իբրու յաղագս այլոյ ա՟յ ասէ, թէ ի կերպարան ա՟յ արար զմարդն, եւ ոչ յիւրն։
      Əndē?r ibru yałags ayloy a.y asē, tʿē i kerparan a.y arar zmardn, ew očʿ yiwrn.
      • Translation by Ralph Marcus
        Why does (Scripture) say, as if (speaking) of another God, "in the image of God He made man" and not "in His own image"?
  2. alien, foreign

Declension

Adverb

այլ • (ayl)

  1. also
    այլ եւ/եւս ― ayl ew/ews ― besides, over and above, moreover, also, more, in addition

Conjunction

այլ • (ayl)

  1. but, however; then
    այլ թէ ― ayl tʿē ― but, but if, but that
    այլ սակայն ― ayl sakayn ― but, yet, nevertheless, however, notwithstanding
    այլ զի ― ayl zi ― because; where as; even as : more than, rather: since, that, seeing that

Derived terms

  • այլաբան (aylaban)
  • այլաբանաբար (aylabanabar)
  • այլաբանական (aylabanakan)
  • այլաբանեմ (aylabanem)
  • այլաբանութիւն (aylabanutʿiwn)
  • այլաբար (aylabar)
  • այլաբարբառ (aylabarbaṙ)
  • այլաբերաբար (aylaberabar)
  • այլաբնութիւն (aylabnutʿiwn)
  • այլաբուն (aylabun)
  • այլագոյ (aylagoy)
  • այլագոյն (aylagoyn)
  • այլագոյութիւն (aylagoyutʿiwn)
  • այլագործ (aylagorc)
  • այլագունակ (aylagunak)
  • այլագունեմ (aylagunem)
  • այլագունիմ (aylagunim)
  • այլագունութիւն (aylagunutʿiwn)
  • այլադեն (ayladen)
  • այլադէմ (ayladēm)
  • այլազան (aylazan)
  • այլազանցատեսակ (aylazancʿatesak)
  • այլազգ (aylazg)
  • այլազգաբար (aylazgabar)
  • այլազգագոյն (aylazgagoyn)
  • այլազգապէս (aylazgapēs)
  • այլազգի (aylazgi)
  • այլազգութիւն (aylazgutʿiwn)
  • այլազն (aylazn)
  • այլազնեայ (aylazneay)
  • այլազրկութիւն (aylazrkutʿiwn)
  • այլաթիւ (aylatʿiw)
  • այլալեզու (aylalezu)
  • այլախառնութիւն (aylaxaṙnutʿiwn)
  • այլախելիմ (aylaxelim)
  • այլախորհ (aylaxorh)
  • այլածին (aylacin)
  • այլակաբանեմ (aylakabanem)
  • այլակամք (aylakamkʿ)
  • այլակարծիք (aylakarcikʿ)
  • այլակդեն (aylakden)
  • այլակերպ (aylakerp)
  • այլակերպարան (aylakerparan)
  • այլակերպեմ (aylakerpem)
  • այլակերպիմ (aylakerpim)
  • այլակերպութիւն (aylakerputʿiwn)
  • այլակերպումն (aylakerpumn)
  • այլակութիւն (aylakutʿiwn)
  • այլակրօն (aylakrōn)
  • այլահաւատ (aylahawat)
  • այլաձայն (aylajayn)
  • այլաձայնիմ (aylajaynim)
  • այլաձեւ (aylajew)
  • այլաձեւապէս (aylajewapēs)
  • այլաձեւեմ (aylajewem)
  • այլաղանդ (aylałand)
  • այլամիտ (aylamit)
  • այլամտեմ (aylamtem)
  • այլամտութիւն (aylamtutʿiwn)
  • այլայլ (aylayl)
  • այլայլագոյն (aylaylagoyn)
  • այլայլախառն (aylaylaxaṙn)
  • այլայլակ (aylaylak)
  • այլայլական (aylaylakan)
  • այլայլակից (aylaylakicʿ)
  • այլայլանամ (aylaylanam)
  • այլայլապէս (aylaylapēs)
  • այլայլասեռ (aylaylaseṙ)
  • այլայլելի (aylayleli)
  • այլայլեմ (aylaylem)
  • այլայլիմ (aylaylim)
  • այլայլիմաց (aylaylimacʿ)
  • այլայլութիւն (aylaylutʿiwn)
  • այլայլուկ (aylayluk)
  • այլայլումն (aylaylumn)
  • այլանամ (aylanam)
  • այլանդակ (aylandak)
  • այլանդակաբար (aylandakabar)
  • այլանդակագոյն (aylandakagoyn)
  • այլանդակական (aylandakakan)
  • այլանդակատեսիլ (aylandakatesil)
  • այլանդակափառ (aylandakapʿaṙ)
  • այլանդակիմ (aylandakim)
  • այլանդակութիւն (aylandakutʿiwn)
  • այլանման (aylanman)
  • այլանշան (aylanšan)
  • այլաշարժ (aylašarž)
  • այլաշարժութիւն (aylašaržutʿiwn)
  • այլաշխարհեայ (aylašxarheay)
  • այլաշուն (aylašun)
  • այլաշուրթն (aylašurtʿn)
  • այլաշրջեմ (aylašrǰem)
  • այլաշրջիկ (aylašrǰik)
  • այլաչափ (aylačʿapʿ)
  • այլապէս (aylapēs)
  • այլասահման (aylasahman)
  • այլասացիկ (aylasacʿik)
  • այլասացութիւն (aylasacʿutʿiwn)
  • այլասեռ (aylaseṙ)
  • այլասեր (aylaser)
  • այլասերեմ (aylaserem)
  • այլասէրութիւն (aylasērutʿiwn)
  • այլասիրութիւն (aylasirutʿiwn)
  • այլասկիզբն (aylaskizbn)
  • այլաստորակայ (aylastorakay)
  • այլատարազ (aylataraz)
  • այլատեսակ (aylatesak)
  • այլատոհմիկ (aylatohmik)
  • այլացեղ (aylacʿeł)
  • այլափառ (aylapʿaṙ)
  • այլափառեմ (aylapʿaṙem)
  • այլափառիմ (aylapʿaṙim)
  • այլափառութիւն (aylapʿaṙutʿiwn)
  • այլափոխ (aylapʿox)
  • այլափոխեմ (aylapʿoxem)
  • այլափոխիկ (aylapʿoxik)
  • այլափոխիմ (aylapʿoxim)
  • այլափոխութիւն (aylapʿoxutʿiwn)
  • այլափոխումն (aylapʿoxumn)
  • այլափոփոխումն (aylapʿopʿoxumn)
  • այլափոփոխս (aylapʿopʿoxs)
  • այլգունակ (aylgunak)
  • այլեւ (aylew)
  • այլեւայլ (aylewayl)
  • այլեւս (aylews)
  • այլընդակութիւն (ayləndakutʿiwn)
  • այլընկալ (aylənkal)
  • այլիմաստ (aylimast)
  • այլիմաց (aylimacʿ)
  • այլորդ (aylord)
  • այլութիւն (aylutʿiwn)
  • այլուսումն (aylusumn)
  • այլուստ (aylust)
  • այլուստեք (aylustekʿ)
  • այլուր (aylur)
  • այլուրեմն (ayluremn)
  • այլուրեք (aylurekʿ)
  • այլպէս (aylpēs)
  • այլտարազաբար (ayltarazabar)
  • այլօրինակ (aylōrinak)
  • այլօրինակաբար (aylōrinakabar)
  • անայլակերպութիւն (anaylakerputʿiwn)
  • անայլայլ (anaylayl)
  • անայլայլաբար (anaylaylabar)
  • անայլայլած (anaylaylac)
  • անայլայլակ (anaylaylak)
  • անայլայլական (anaylaylakan)
  • անայլայլապէս (anaylaylapēs)
  • անայլայլելի (anaylayleli)
  • անայլայլութիւն (anaylaylutʿiwn)
  • անայլայլուկ (anaylayluk)
  • անայլափոխ (anaylapʿox)
  • յայլակարծուց (yaylakarcucʿ)

Descendants

  • Armenian: այլ (ayl), այլք (aylkʿ), այլոց (aylocʿ), ալ (al), էլ (ēl), էլի (ēli)

References

  1. Ačaṙyan, Hračʿya (1940) Hayocʿ lezvi patmutʿyun [History of the Armenian Language] (in Armenian), volume I, Yerevan: University Press, pages 36–37
  2. Ačaṙean, Hračʿeay (1971–1979), “այլ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press
  3. J̌ahukyan, Geworg (1987) Hayocʿ lezvi patmutʿyun; naxagrayin žamanakašrǰan [History of the Armenian language: The Pre-Literary Period]‎ (in Armenian), Yerevan: Academy Press, page 111
  4. Martirosyan, Hrach (2010), “ayl”, in Etymological Dictionary of the Armenian Inherited Lexicon (Leiden Indo-European Etymological Dictionary Series; 8), Leiden, Boston: Brill, page 57
  5. Awgereancʿ, Mkrtičʿ (1826) Pʿiloni Ebrayecʿwoy mnacʿordkʿ i hays, or en Meknutʿiwn Cnndocʿ ew Elicʿ, Čaṙkʿ i Sampʿson, i Yovnan, ew yeris mankuns kam i hreštaks [Philonis Judaei paralipomena armena. Libri videlicet quatuor in Genesin, libri duo in Exodum, sermo unus de Sampsone, alter de Iona, tertius de tribus angelis Abraamo apparentibus], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 146
  6. Marcus, Ralph (1953) Philo: Supplement I: Questions and Answers on Genesis (The Loeb Classical Library), Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press, page 150

Further reading

  • Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “այլ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “այլ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
  • Abrahamyan, Ašot (1976) Grabari jeṙnark [A Handbook of Old Armenian] (in Armenian), 4th edition, Yerevan: Luys
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.