կատակ
Armenian
Etymology
From Old Armenian կատակ (katak).
Pronunciation
Audio (Eastern Armenian) (file) - (Eastern Armenian, standard) IPA(key): [kɑˈtɑk]
- (Western Armenian, standard) IPA(key): [ɡɑˈdɑɡ]
Declension
i-type, inanimate (Eastern Armenian)
| singular | plural | |||
|---|---|---|---|---|
| nominative | կատակ (katak) | կատակներ (katakner) | ||
| dative | կատակի (kataki) | կատակների (katakneri) | ||
| ablative | կատակից (katakicʿ) | կատակներից (kataknericʿ) | ||
| instrumental | կատակով (katakov) | կատակներով (kataknerov) | ||
| locative | կատակում (katakum) | կատակներում (kataknerum) | ||
| definite forms | ||||
| nominative | կատակը/կատակն (katakə/katakn) | կատակները/կատակներն (kataknerə/kataknern) | ||
| dative | կատակին (katakin) | կատակներին (kataknerin) | ||
| 1st person possessive forms (my) | ||||
| nominative | կատակս (kataks) | կատակներս (katakners) | ||
| dative | կատակիս (katakis) | կատակներիս (katakneris) | ||
| ablative | կատակիցս (katakicʿs) | կատակներիցս (kataknericʿs) | ||
| instrumental | կատակովս (katakovs) | կատակներովս (kataknerovs) | ||
| locative | կատակումս (katakums) | կատակներումս (kataknerums) | ||
| 2nd person possessive forms (your) | ||||
| nominative | կատակդ (katakd) | կատակներդ (kataknerd) | ||
| dative | կատակիդ (katakid) | կատակներիդ (kataknerid) | ||
| ablative | կատակիցդ (katakicʿd) | կատակներիցդ (kataknericʿd) | ||
| instrumental | կատակովդ (katakovd) | կատակներովդ (kataknerovd) | ||
| locative | կատակումդ (katakumd) | կատակներումդ (kataknerumd) | ||
Old Armenian
Alternative forms
- կատիկ (katik)
Etymology
From early Parthian *kātak; compare Middle Persian kʾtk' (*kādag, “game; joke”) and see there for more. See also կատակագուսան (katakagusan).
Ačaṙyan, who did not know about the Iranian words, following Lidén considered the word to be inherited from Proto-Indo-European *gʷed-, with Sanskrit गदति (gádati, “to speak articulately, say, relate, tell”) as a cognate. This etymology can now be discarded.
Noun
կատակ • (katak)
- play, ridicule, joke
- ընդ կատակս ― ənd kataks ― pleasantly, jestingly, in jest; humorously, jocosely
- ասել ընդ կատակս ― asel ənd kataks ― to say jestingly, to cut jokes on
- թող անդր զկատակդ ― tʿoł andr zkatakd ― joking apart
- կատակ առնել ― katak aṙnel ― to jest, to joke, to play the fool
- այպն եւ կատակ առնել ― aypn ew katak aṙnel ― to laugh at, to mock, to jeer, to rally, to scoff at, to turn into ridicule
- այպն եւ կատակ լինել ― aypn ew katak linel ― to be laughed at, to be the laughing-stock of
- buffoon
- 5th century, Pʿawstos Buzand, Hayoc Patmutʿiwnʿ [History of the Armenians] 3.19:
- […] եւ ըմպէին անդ գինի բոզօք եւ վարձակօք եւ գուսանօք եւ կատակօք […]
- […] ew əmpēin and gini bozōkʿ ew varjakōkʿ ew gusanōkʿ ew katakōkʿ […]
- […] եւ ըմպէին անդ գինի բոզօք եւ վարձակօք եւ գուսանօք եւ կատակօք […]
Declension
i-a-type
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | կատակ (katak) | կատակք (katakkʿ) | |
| genitive | կատակի (kataki) | կատակաց (katakacʿ) | |
| dative | կատակի (kataki) | կատակաց (katakacʿ) | |
| accusative | կատակ (katak) | կատակս (kataks) | |
| ablative | կատակէ (katakē) | կատակաց (katakacʿ) | |
| instrumental | կատակաւ (katakaw) | կատակաւք = կատակօք (katakawkʿ = katakōkʿ) | |
| locative | կատակի (kataki) | կատակս (kataks) |
Derived terms
- այպնակատակ (aypnakatak)
- խաղակատակ (xałakatak)
- խեղակատակ (xełakatak)
- խեղկատակ (xełkatak)
- խեղկատականք (xełkatakankʿ)
- խեղկատակեմ (xełkatakem)
- խեղկատակութիւն (xełkatakutʿiwn)
- ծաղրակատակ (całrakatak)
- կատակաբանութիւն (katakabanutʿiwn)
- կատակագուսան (katakagusan)
- կատակական (katakakan)
- կատականք (katakankʿ)
- կատակեմ (katakem)
- կատակերգակ (katakergak)
- կատակերգական (katakergakan)
- կատակերգակեմ (katakergakem)
- կատակերգասէր (katakergasēr)
- կատակերգեկեմ (katakergekem)
- կատակերգեմ (katakergem)
- կատակերգութիւն (katakergutʿiwn)
- կատակերգսարկեմ (katakergsarkem)
- կատակութիւն (katakutʿiwn)
- հացկատակ (hacʿkatak)
- հացկատակեան (hacʿkatakean)
Descendants
- Armenian: կատակ (katak)
References
- Ačaṙean, Hračʿeay (1973), “կատակ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), volume II, 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press, pages 535–536
- Асатрян, Г. С. (2013), “Парфянское gōsān [Parthian gōsān]”, in С. Р. Тохтасьев, П. Б. Лурье, editors, Commentationes Iranicae. Сборник статей к 90-летию Владимира Ароновича Лившица (in Russian), Saint Petersburg: Nestor-Istoriya, →ISBN, page 103 of 102–105
- Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1836–1837), “կատակ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), Venice: S. Lazarus Armenian Academy
- Lidén, Evald (1906) Armenische Studien (in German), Göteborg: Wald. Zachrissons, page 72
- Nyberg, H. S. (1974), “kātak”, in A Manual of Pahlavi, Part II: Glossary, Wiesbaden: Otto Harrassowitz, page 116a
- Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879), “կատակ”, in Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn [New Dictionary Armenian–English], Venice: S. Lazarus Armenian Academy
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.