ճաղատ
Armenian
Etymology
Learned borrowing from Old Armenian ճաղատ (čałat).
Pronunciation
- (Eastern Armenian, standard) IPA(key): [t͡ʃɑˈʁɑt]
- (Western Armenian, standard) IPA(key): [d͡ʒɑˈʁɑd]
Audio (file)
Adjective
ճաղատ • (čałat) (superlative ամենաճաղատ)
- bald-headed, bald
- Synonyms: քաչալ (kʿačʿal), հերաթափ (heratʿapʿ)
Declension
nominalized, i-type (Eastern Armenian)
| singular | plural | |||
|---|---|---|---|---|
| nominative | ճաղատ (čałat) | ճաղատներ (čałatner) | ||
| dative | ճաղատի (čałati) | ճաղատների (čałatneri) | ||
| ablative | ճաղատից (čałaticʿ) | ճաղատներից (čałatnericʿ) | ||
| instrumental | ճաղատով (čałatov) | ճաղատներով (čałatnerov) | ||
| locative | ճաղատում (čałatum) | ճաղատներում (čałatnerum) | ||
| definite forms | ||||
| nominative | ճաղատը/ճաղատն (čałatə/čałatn) | ճաղատները/ճաղատներն (čałatnerə/čałatnern) | ||
| dative | ճաղատին (čałatin) | ճաղատներին (čałatnerin) | ||
| 1st person possessive forms (my) | ||||
| nominative | ճաղատս (čałats) | ճաղատներս (čałatners) | ||
| dative | ճաղատիս (čałatis) | ճաղատներիս (čałatneris) | ||
| ablative | ճաղատիցս (čałaticʿs) | ճաղատներիցս (čałatnericʿs) | ||
| instrumental | ճաղատովս (čałatovs) | ճաղատներովս (čałatnerovs) | ||
| locative | ճաղատումս (čałatums) | ճաղատներումս (čałatnerums) | ||
| 2nd person possessive forms (your) | ||||
| nominative | ճաղատդ (čałatd) | ճաղատներդ (čałatnerd) | ||
| dative | ճաղատիդ (čałatid) | ճաղատներիդ (čałatnerid) | ||
| ablative | ճաղատիցդ (čałaticʿd) | ճաղատներիցդ (čałatnericʿd) | ||
| instrumental | ճաղատովդ (čałatovd) | ճաղատներովդ (čałatnerovd) | ||
| locative | ճաղատումդ (čałatumd) | ճաղատներումդ (čałatnerumd) | ||
Derived terms
- ճաղատանալ (čałatanal)
- ճաղատացում (čałatacʿum)
Old Armenian
Etymology
The origin is uncertain.
Ačaṙean tentatively derives from supposed *ճաղ (*čał, “hair”) + -ատ (-at, “-less”), deriving the first from Northeast Caucasian: compare Lak чӏара (čʼara), Lezgi чӏар (č̣ar), Khinalug чӏар (č̣ar, “hair”) etc.[1] Nikolayev / Starostin reconstruct Proto-Northeast Caucasian *ć̣ħwǝ̄rǝ (“hair”) for these.[2]
According to J̌ahukyan, perhaps an Iranian borrowing: compare Sanskrit खलति (khalatí, “bald-headed”).[3] Perhaps also related to ճեղ (čeł, “bald-headed”).[3]
According to Abaev, belongs to a group of phonosemantic regional words of the type ČGR with the meaning ‘mark, conspicuous sign, spot, color’ (usually in animals and humans).[4]
Declension
i-a-type
| singular | plural | ||
|---|---|---|---|
| nominative | ճաղատ (čałat) | ճաղատք (čałatkʿ) | |
| genitive | ճաղատի (čałati) | ճաղատաց (čałatacʿ) | |
| dative | ճաղատի (čałati) | ճաղատաց (čałatacʿ) | |
| accusative | ճաղատ (čałat) | ճաղատս (čałats) | |
| ablative | ճաղատէ (čałatē) | ճաղատաց (čałatacʿ) | |
| instrumental | ճաղատաւ (čałataw) | ճաղատաւք = ճաղատօք (čałatawkʿ = čałatōkʿ) | |
| locative | ճաղատի (čałati) | ճաղատս (čałats) | |
| the declension type is postulated by Nor baṙgirkʿ haykazean lezui without evidence | |||
Derived terms
- ճաղատութիւն (čałatutʿiwn)
Descendants
- → Armenian: ճաղատ (čałat)
References
- Ačaṙean, Hračʿeay (1977), “ճաղատ”, in Hayerēn armatakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), volume III, 2nd edition, a reprint of the original 1926–1935 seven-volume edition, Yerevan: University Press, pages 178–179
- Nikolayev, S. L.; Starostin, S. A. (1994), “*ć̣ħwǝ̄rǝ”, in A North Caucasian Etymological Dictionary, Moscow: Asterisk Publishers
- J̌ahukyan, Geworg (2010), “ճաղատ”, in Vahan Sargsyan, editor, Hayeren stugabanakan baṙaran [Armenian Etymological Dictionary] (in Armenian), Yerevan: Asoghik, page 486
- Абаев, В. И. (1989) Историко-этимологический словарь осетинского языка [Historical-Etymological Dictionary of the Ossetian Language] (in Russian), volume IV, Moscow, Leningrad: Academy Press, page 318
Further reading
- Awetikʿean, G.; Siwrmēlean, X.; Awgerean, M. (1837), “ճաղատ”, in Nor baṙgirkʿ haykazean lezui [New Dictionary of the Armenian Language] (in Old Armenian), volume II, Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 167c
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.