ئات

See also: يأت‎, يأب‎, یاب‎, and Appendix:Variations of "at"

Uyghur

Etymology 1
Other scripts
Perso-Arabic ئات‎
Latin ‍at‍
Cyrillic ат

From Chagatai ات‎ (at), from Proto-Turkic *at. Cognate with Uzbek ot, Kazakh ат (at), Tuvan аът (àt), Yakut ат (at); Turkish at, etc.

Pronunciation
  • IPA(key): /ɑt/

Noun

ئات • (at) (plural ئاتلار‎ (atlar))

  1. (zoology) horse
  2. (chess) knight
Declension

This noun needs an inflection-table template.

Derived terms
Nouns derived from ئات (at) horse
  • ئات ئويۇنى‎ (at oyuni)
  • ئات ئېغىل‎ (at ëghil)
  • ئات باقار‎ (at baqar)
  • ئات بەيگىسى‎ (at beygisi)
  • ئات توپى‎ (at topi)
  • ئات قامچا‎ (at qamcha)
  • ئات قېچىر‎ (at qëchir)
  • ئات كۈچى‎ (at küchi)
  • ئات چاپار‎ (at chapar)
  • ئاتلىق‎ (atliq)
  • چاپارمەن‎ (chaparmen)
Verbs derived from ئات (at) horse
  • ئات سالماق‎ (at salmaq)
  • ئات قويماق‎ (at qoymaq)
  • ئات چاپتۇرماق‎ (at chapturmaq)
  • ئات چاپماق‎ (at chapmaq)
  • ئاتنى سوۋۇتماق‎ (atni sowutmaq)
Proverbs derived from ئات (at) horse
  • ئات ئايلىخانغا، يول سارىخانغا‎ (at aylixan'gha, yol sarixan'gha)
  • ئات ئايلىنىپ ئوقۇرىنى تاپار‎ (at aylinip oqurini tapar)
  • ئات ئورۇق، يول يىراق‎ (at oruq, yol yiraq)
  • ئات تاپقىچە ئىگەر تاپ‎ (at tapqiche iger tap)
  • ئات تەپكەنگە ئات چىدايدۇ‎ (at tepken'ge at chidaydu)
  • ئات كەينىگە مىنگەشمە، مىنگەشكەندىن كېيىن ۋاي دېمە‎ (at keynige min'geshme, min'geshkendin këyin way dëme)
  • ئاتتىن چۈشتۈڭ - ئېتەككە چۈشتۈڭ‎ (attin chüshtüng - ëtekke chüshtüng)
  • ئاتتىن چۈشسىمۇ، ئۈزەڭگىدىن چۈشمەيدۇ‎ (attin chüshsimu, üzenggidin chüshmeydu)
  • ئاتمۇ ئۆلمىسۇن، ھارۋىمۇ سۇنمىسۇن‎ (atmu ölmisun, harwimu sunmisun)
  • ياخشى ئاتقا بىر قامچا، يامان ئاتقا مىڭ قامچا‎ (yaxshi atqa bir qamcha, yaman atqa ming qamcha)
  • ياخشى ئاتقا قامچا كېرەك ئەمەس‎ (yaxshi atqa qamcha kërek emes)
Terms related to the number of ئات (at) horses
  • توپ‎ (top)
  • تۇياق‎ (tuyaq)
  • يىلقا‎ (yilqa)
Terms related to the age and sex of ئات (at) horses
  • ئايغىر‎ (ayghir)
  • بايتال‎ (baytal)
  • بىيە‎ (biye)
  • تاي‎ (tay)
  • تايچاق‎ (taychaq)
  • دۆنەنچىن‎ (dönenchin)
  • دۆنەنچىنبىيە‎ (dönenchinbiye)
  • غۇنان‎ (ghunan)
  • قۇلان‎ (qulan)
  • ياباغۇ‎ (yabaghu)
Terms related to the color of ئات (at) horse
  • ئاق بوز‎ (aq boz)
  • بوز‎ (boz)
  • سۈر‎ (sür)
  • قارا تورۇق‎ (qara toruq)
  • كۈرەڭ‎ (küreng)
  • چىلان تورۇق‎ (chilan toruq)
Terms related to the action of ئات (at) horse
  • ئاياڭدىماق‎ (ayangdimaq)
  • بۇلاڭلىماق‎ (bulanglimaq)
  • بۈلكۈرمەك‎ (bülkürmek)
  • سوكۇلدىماق‎ (sokuldimaq)
  • كىتىڭلىماق‎ (kitinglimaq)
  • ماڭماق‎ (mangmaq)
  • پايپاڭدىماق‎ (paypangdimaq)
  • چاپتۇرماق‎ (chapturmaq)
  • چاپماق‎ (chapmaq)

See also
Chess pieces in Uyghur · شاھمات ئۇرۇقلىرى‎ (shahmat uruqliri) (layout · text)
♚ ♛ ♜ ♝ ♞ ♟
شاھ‎ (shah) ، پادىشاھ‎ (padishah) فەرزىن‎ (ferzin) ، گەردە‎ (gerde) رۇخ‎ (rux) ، توپ‎ (top) ، توركا‎ (torka) پىل‎ (pil) ، ئوفىسسىر‎ (ofissir) ئات (at) پىيادە‎ (piyade) ، پىچكا‎ (pichka)

Etymology 2
Other scripts
Perso-Arabic ئات‎
Latin ‍at‍
Cyrillic ат

From Chagatai [Term?], from Proto-Turkic *āt. Cognate with Uzbek ot, Kazakh ат (at), Tuvan ат (at), Yakut аат (aat); Turkish ad, etc.

Pronunciation
  • IPA(key): /ɑt/

Noun

ئات • (at) (plural ئاتلار‎ (atlar))

  1. a name
    ‏ئېتىڭىز نېمە؟‎‎ ― ëti'ngiz nëme? ― what's your name?
  2. title
  3. (grammar) a noun, term
    ‏تۈرداش ئات‎‎ ― türdash at ― nouns of the same type
Declension

This noun needs an inflection-table template.

Derived terms
Terms derived from ئات (at) name
  • ئات قويماق‎ (at qoymaq)

Verb

ئات • (at)

  1. second-person singular imperative of ئاتماق‎ (atmaq)
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.