तरति

See also: तुरंत

Pali

Alternative forms

tarati (Latin script)
𑀢𑀭𑀢𑀺 (Brahmi script)
তরতি (Bengali script)
තරති (Sinhalese script)
တရတိ (Burmese script)
ตรติ or ตะระติ (Thai script)
ᨲᩁᨲᩥ (Tai Tham script)
ຕຣຕິ or ຕະຣະຕິ (Lao script)
តរតិ (Khmer script)
𑄖𑄢𑄖𑄨 (Chakma script)

Verb

तरति (root tar, first conjugation)

Devanagari script form of tarati (“to cross over”)

Conjugation

Conjugation of "तरति"

	Singular	Plural
Present
1st	तरामि (tarāmi)	तराम (tarāma)
2nd	तरसि (tarasi)	तरथ (taratha)
3rd	तरति (tarati)	तरन्ति (taranti)
Imperative
1st	तरामि (tarāmi)	तराम (tarāma)
2nd	तर (tara) or तराहि (tarāhi)	तरथ (taratha)
3rd	तरतु (taratu)	तरन्तु (tarantu)
Optative
1st	तरेय्यामि (tareyyāmi) or तरेय्यं (tareyyaṃ) or तरे (tare)	तरेय्याम (tareyyāma)
2nd	तरेय्यासि (tareyyāsi) or तरे (tare)	तरेय्याथ (tareyyātha)
3rd	तरेय्य (tareyya) or तरे (tare)	तरेय्युं (tareyyuṃ)

Present active participle: तरन्त् (tarant), which see for forms and usage
Past participle: तिण्ण (tiṇṇa), which see for forms and usage
Causative: तरेति (tareti), which see for forms and usage

Adjective

तरति

Devanagari script form of tarati, locative singular masculine/neuter of तरन्त् (tarant), present participle of the verb above

Verb

तरति (root tar, first conjugation)

Devanagari script form of tarati (“to hurry”)

Conjugation

Conjugation of "तरति"

	Singular	Plural
Present
1st	तरामि (tarāmi)	तराम (tarāma)
2nd	तरसि (tarasi)	तरथ (taratha)
3rd	तरति (tarati)	तरन्ति (taranti)
Imperative
1st	तरामि (tarāmi)	तराम (tarāma)
2nd	तर (tara) or तराहि (tarāhi)	तरथ (taratha)
3rd	तरतु (taratu)	तरन्तु (tarantu)
Optative
1st	तरेय्यामि (tareyyāmi) or तरेय्यं (tareyyaṃ) or तरे (tare)	तरेय्याम (tareyyāma)
2nd	तरेय्यासि (tareyyāsi) or तरे (tare)	तरेय्याथ (tareyyātha)
3rd	तरेय्य (tareyya) or तरे (tare)	तरेय्युं (tareyyuṃ)

Present active participle: तरन्त् (tarant), which see for forms and usage
Past participle: तुरित (turita), which see for forms and usage

Adjective

तरति

Devanagari script form of tarati, locative singular masculine/neuter of तरन्त् (tarant), present participle of the verb above

Sanskrit

Alternative scripts

ᬢᬭᬢᬶ (Balinese script)
তৰতি (Assamese script)
তরতি (Bengali script)
𑰝𑰨𑰝𑰰 (Bhaiksuki script)
𑀢𑀭𑀢𑀺 (Brahmi script)
𑌤𑌰𑌤𑌿 (Grantha script)
તરતિ (Gujarati script)
ਤਰਤਿ (Gurmukhi script)
ꦠꦫꦠꦶ (Javanese script)
តរតិ (Khmer script)
ತರತಿ (Kannada script)
ຕຣຕິ (Lao script)
തരതി (Malayalam script)
𑘝𑘨𑘝𑘱 (Modi script)
ᢐᠠᠷᠠᢐᢈ (Mongolian script)
ᢠᠠᡵᠠᢠᡳ (Manchu script)
တရတိ (Burmese script)
𑦽𑧈𑦽𑧒 (Nandinagari script)
𑐟𑐬𑐟𑐶 (Newa script)
ତରତି (Oriya script)
ꢡꢬꢡꢶ (Saurashtra script)
𑆠𑆫𑆠𑆴 (Sharada script)
𑖝𑖨𑖝𑖰 (Siddham script)
තරති (Sinhalese script)
తరతి (Telugu script)
ตรติ (Thai script)
ཏ་ར་ཏི (Tibetan script)
𑒞𑒩𑒞𑒱 (Tirhuta script)

Etymology

From Proto-Indo-Aryan *tárHati, from Proto-Indo-Iranian *tárHati, from Proto-Indo-European *terh₂- (“to cross over”). Cognate with Ancient Greek τέρθρον (térthron), Old English þurh (whence English through).

Pronunciation

(Vedic) IPA^(key): /tɐ́.ɾɐ.ti/
(Classical) IPA^(key): /ˈt̪ɐ.ɾɐ.t̪i/

Verb

तरति • (tárati) (root तॄ, class 1, type P)

to pass across or over, cross over (a river), sail across
to float, swim
to get through, attain an end or aim, live through (a definite period), study to the end
to fulfill, accomplish, perform
to surpass, overcome, subdue, escape
to acquire, gain
to contend, compete
to carry through or over, save
(causative) to carry or lead over or
(causative) to cause to arrive at
(causative) to rescue, save, liberate from (+ ablative)
(desiderative) to wish to cross or reach by crossing
(intensive) to reach the end by passing or running or living through

Conjugation

Forms of Sanskrit verbs are numerous and complicated. The following conjugation shows only a subset of all forms and should be treated as a guide.

Nonfinite Forms: तरीतुम् (tárītum) or तरितुम् (táritum)
	Undeclinable
Infinitive	तरीतुम् / तरितुम् tárītum / táritum
Gerund	तीर्त्वा tīrtvā́
	Participles
Masculine/Neuter Gerundive	तार्य / तरीतव्य / तरनीय tā́rya / tarītavyá / taranī́ya
Feminine Gerundive	तार्या / तरीतव्या / तरनीया tā́ryā / tarītavyā́ / taranī́yā
Masculine/Neuter Past Passive Participle	तीर्ण tīrṇá
Feminine Past Passive Participle	तीर्णा tīrṇā́
Masculine/Neuter Past Active Participle	तीर्णवत् tīrṇávat
Feminine Past Active Participle	तीर्णवती tīrṇávatī

Present: तरति (tárati), तरते (tárate), तीर्यते (tīryáte)
	Active			Middle			Passive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	तरति tárati	तरतः tárataḥ	तरन्ति táranti	तरते tárate	तरेते tárete	तरन्ते tárante	तीर्यते tīryáte	तीर्येते tīryéte	तीर्यन्ते tīryánte
Second	तरसि tárasi	तरथः tárathaḥ	तरथ táratha	तरसे tárase	तरेथे tárethe	तरध्वे táradhve	तीर्यसे tīryáse	तीर्येथे tīryéthe	तीर्यध्वे tīryádhve
First	तरामि tárāmi	तरावः tárāvaḥ	तरामः tárāmaḥ	तरे táre	तरावहे tárāvahe	तरामहे tárāmahe	तीर्ये tīryé	तीर्यावहे tīryā́vahe	तीर्यामहे tīryā́mahe
Imperative
Third	तरतु / तरतात् táratu / táratāt	तरताम् táratām	तरन्तु tárantu	तरताम् táratām	तरेताम् táretām	तरन्तम् tárantam	तीर्यताम् tīryátām	तीर्येताम् tīryétām	तीर्यन्तम् tīryántam
Second	तर / तरतात् tára / táratāt	तरतम् táratam	तरत tárata	तरस्व tárasva	तरेथाम् tárethām	तरध्वम् táradhvam	तीर्यस्व tīryásva	तीर्येथाम् tīryéthām	तीर्यध्वम् tīryádhvam
First	तराणि tárāṇi	तराव tárāva	तराम tárāma	तरै tárai	तरावहै tárāvahai	तरामहै tárāmahai	तीर्यै tīryaí	तीर्यावहै tīryā́vahai	तीर्यामहै tīryā́mahai
Optative/Potential
Third	तरेत् táret	तरेताम् táretām	तरेयुः táreyuḥ	तरेत táreta	तरेयाताम् táreyātām	तरेरन् táreran	तीर्येत tīryéta	तीर्येयाताम् tīryéyātām	तीर्येरन् tīryéran
Second	तरेः táreḥ	तरेतम् táretam	तरेत táreta	तरेथाः tárethāḥ	तरेयाथाम् táreyāthām	तरेध्वम् táredhvam	तीर्येथाः tīryéthāḥ	तीर्येयाथाम् tīryéyāthām	तीर्येध्वम् tīryédhvam
First	तरेयम् táreyam	तरेव táreva	तरेमः táremaḥ	तरेय táreya	तरेवहि tárevahi	तरेमहि táremahi	तीर्येय tīryéya	तीर्येवहि tīryévahi	तीर्येमहि tīryémahi
Participles
	तरत् tárat			तरमाण táramāṇa			तीर्यमाण tīryámāṇa

Imperfect: अतरत् (átarat), अतरत (átarata), अतीर्यत (átīryata)
	Active			Middle			Passive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अतरत् átarat	अतरताम् átaratām	अतरन् átaran	अतरत átarata	अतरेताम् átaretām	अतरन्त átaranta	अतीर्यत átīryata	अतीर्येताम् átīryetām	अतीर्यन्त átīryanta
Second	अतरः átaraḥ	अतरतम् átaratam	अतरत átarata	अतरथाः átarathāḥ	अतरेथाम् átarethām	अतरध्वम् átaradhvam	अतीर्यथाः átīryathāḥ	अतीर्येथाम् átīryethām	अतीर्यध्वम् átīryadhvam
First	अतरम् átaram	अतराव átarāva	अतराम átarāma	अतरे átare	अतरावहि átarāvahi	अतरामहि átarāmahi	अतीर्ये átīrye	अतीर्यावहि átīryāvahi	अतीर्यामहि átīryāmahi

Future: तरिष्यति (tariṣyáti), तरिष्यते (tariṣyáte)
	Active			Middle/Passive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Simple Indicative
Third	तरिष्यति tariṣyáti	तरिष्यतः tariṣyátaḥ	तरिष्यन्ति tariṣyánti	तरिष्यते tariṣyáte	तरिष्येते tariṣyéte	तरिष्यन्ते tariṣyánte
Second	तरिष्यसि tariṣyási	तरिष्यथः tariṣyáthaḥ	तरिष्यथ tariṣyátha	तरिष्यसे tariṣyáse	तरिष्येथे tariṣyéthe	तरिष्यध्वे tariṣyádhve
First	तरिष्यामि tariṣyā́mi	तरिष्यावः tariṣyā́vaḥ	तरिष्यामः tariṣyā́maḥ	तरिष्ये tariṣyé	तरिष्यावहे tariṣyā́vahe	तरिष्यामहे tariṣyā́mahe
Periphrastic Indicative
Third	तरिता taritā́	तरितारौ taritā́rau	तरितारः taritā́raḥ	तरिता taritā́	तरितारौ taritā́rau	तरितारः taritā́raḥ
Second	तरितासि taritā́si	तरितास्थः taritā́sthaḥ	तरितास्थ taritā́stha	तरितासे taritā́se	तरितासाथे taritā́sāthe	तरिताध्वे taritā́dhve
First	तरितास्मि taritā́smi	तरितास्वः taritā́svaḥ	तरितास्मः taritā́smaḥ	तरिताहे taritā́he	तरितास्वहे taritā́svahe	तरितास्महे taritā́smahe
Participles
	तरिष्यत् tariṣyát			तरिष्याण tariṣyā́ṇa

Future: तरीष्यति (tarīṣyáti), तरीष्यते (tarīṣyáte)
	Active			Middle/Passive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Simple Indicative
Third	तरीष्यति tarīṣyáti	तरीष्यतः tarīṣyátaḥ	तरीष्यन्ति tarīṣyánti	तरीष्यते tarīṣyáte	तरीष्येते tarīṣyéte	तरीष्यन्ते tarīṣyánte
Second	तरीष्यसि tarīṣyási	तरीष्यथः tarīṣyáthaḥ	तरीष्यथ tarīṣyátha	तरीष्यसे tarīṣyáse	तरीष्येथे tarīṣyéthe	तरीष्यध्वे tarīṣyádhve
First	तरीष्यामि tarīṣyā́mi	तरीष्यावः tarīṣyā́vaḥ	तरीष्यामः tarīṣyā́maḥ	तरीष्ये tarīṣyé	तरीष्यावहे tarīṣyā́vahe	तरीष्यामहे tarīṣyā́mahe
Periphrastic Indicative
Third	तरीता tarītā́	तरीतारौ tarītā́rau	तरीतारः tarītā́raḥ	तरीता tarītā́	तरीतारौ tarītā́rau	तरीतारः tarītā́raḥ
Second	तरीतासि tarītā́si	तरीतास्थः tarītā́sthaḥ	तरीतास्थ tarītā́stha	तरीतासे tarītā́se	तरीतासाथे tarītā́sāthe	तरीताध्वे tarītā́dhve
First	तरीतास्मि tarītā́smi	तरीतास्वः tarītā́svaḥ	तरीतास्मः tarītā́smaḥ	तरीताहे tarītā́he	तरीतास्वहे tarītā́svahe	तरीतास्महे tarītā́smahe
Participles
	तरीष्यत् tarīṣyát			तरीष्याण tarīṣyā́ṇa

Conditional: अतरिष्यत् (átariṣyat), अतरिष्यत (átariṣyata)
	Active			Middle/Passive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अतरिष्यत् átariṣyat	अतरिष्यताम् átariṣyatām	अतरिष्यन् átariṣyan	अतरिष्यत átariṣyata	अतरिष्येताम् átariṣyetām	अतरिष्यन्त átariṣyanta
Second	अतरिष्यः átariṣyaḥ	अतरिष्यतम् átariṣyatam	अतरिष्यत átariṣyata	अतरिष्यथाः átariṣyathāḥ	अतरिष्येथाम् átariṣyethām	अतरिष्यध्वम् átariṣyadhvam
First	अतरिष्यम् átariṣyam	अतरिष्याव átariṣyāva	अतरिष्याम átariṣyāma	अतरिष्ये átariṣye	अतरिष्यावहि átariṣyāvahi	अतरिष्यामहि átariṣyāmahi

Conditional: अतरीष्यत् (átarīṣyat), अतरीष्यत (átarīṣyata)
	Active			Middle/Passive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अतरीष्यत् átarīṣyat	अतरीष्यताम् átarīṣyatām	अतरीष्यन् átarīṣyan	अतरीष्यत átarīṣyata	अतरीष्येताम् átarīṣyetām	अतरीष्यन्त átarīṣyanta
Second	अतरीष्यः átarīṣyaḥ	अतरीष्यतम् átarīṣyatam	अतरीष्यत átarīṣyata	अतरीष्यथाः átarīṣyathāḥ	अतरीष्येथाम् átarīṣyethām	अतरीष्यध्वम् átarīṣyadhvam
First	अतरीष्यम् átarīṣyam	अतरीष्याव átarīṣyāva	अतरीष्याम átarīṣyāma	अतरीष्ये átarīṣye	अतरीष्यावहि átarīṣyāvahi	अतरीष्यामहि átarīṣyāmahi

Aorist: अतारीत् (átārīt), अतारिष्ट (átāriṣṭa)
	Active			Middle/Passive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	अतारीत् átārīt	अतारिष्टाम् átāriṣṭām	अतारिषुः átāriṣuḥ	अतारिष्ट átāriṣṭa	अतारिषाताम् átāriṣātām	अतारिषत átāriṣata
Second	अतारीः átārīḥ	अतारिष्तम् átāriṣtam	अतारिष्ट átāriṣṭa	अतारिष्ठाः átāriṣṭhāḥ	अतारिषाथाम् átāriṣāthām	अतारिढ्वम् átāriḍhvam
First	अतारिषम् átāriṣam	अतारिष्व átāriṣva	अतारिष्म átāriṣma	अतारिषि átāriṣi	अतारिष्वहि átāriṣvahi	अतारिष्महि átāriṣmahi

Benedictive/Precative: तीर्यात् (tīryā́t), तारिषीष्ट (tāriṣīṣṭá)
	Active			Middle/Passive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Optative/Potential
Third	तीर्यात् tīryā́t	तीर्यास्ताम् tīryā́stām	तीर्यासुः tīryā́suḥ	तारिषीष्ट tāriṣīṣṭá	तारिषीयास्ताम् tāriṣīyā́stām	तारिषीरन् tāriṣīrán
Second	तीर्याः tīryā́ḥ	तीर्यास्तम् tīryā́stam	तीर्यास्त tīryā́sta	तारिषीष्ठाः tāriṣīṣṭhā́ḥ	तारिषीयास्थाम् tāriṣīyā́sthām	तारिषीध्वम् tāriṣīdhvám
First	तीर्यासम् tīryā́sam	तीर्यास्व tīryā́sva	तीर्यास्म tīryā́sma	तारिषीय tāriṣīyá	तारिषीवहि tāriṣīváhi	तारिषीमहि tāriṣīmáhi

Perfect: ततार (tatā́ra), तेरे (teré)
	Active			Middle/Passive
	Singular	Dual	Plural	Singular	Dual	Plural
Indicative
Third	ततार tatā́ra	तेरतुः terátuḥ	तेरुः terúḥ	तेरे teré	तेराते terā́te	तेरिरे teriré
Second	ततरिथ tatáritha	तेरथुः teráthuḥ	तेर terá	तेरिषे teriṣé	तेराथे terā́the	तेरिध्वे teridhvé
First	ततर tatára	तेरिव terivá	तेरिम terimá	तेरे teré	तेरिवहे teriváhe	तेरिमाहे terimā́he
Participles
	तेर्वांस् tervā́ṃs			तेराण terāṇá

Derived terms

संतरति (saṃtarati, “to swim together”) (compounded with सम्- (sam-, “together”))
- Magadhi Prakrit: *𑀰𑀁𑀢𑀭𑀇 (*śaṃtaraï)
  - Assamese: সাঁতোৰ (xãtür)
  - Bengali: সাঁতার (sãtar)
  - Sylheti: ꠢꠣꠔꠣꠞ (hatar)

Descendants

Pali: tarati
Sauraseni Prakrit: *𑀢𑀺𑀭𑀤𑀺 (*tiradi)
- Hindi: तैरना (tairnā)

References

Monier Williams (1899), “तरति”, in A Sanskrit–English Dictionary, […], new edition, Oxford: At the Clarendon Press, →OCLC, page 0454.

तरति

Pali

Alternative forms

Verb

Conjugation

Adjective

Verb

Conjugation

Adjective

Sanskrit

Alternative scripts

Etymology

Pronunciation

Verb

Conjugation

Derived terms

Descendants

References

Further reading