çıkmak
Turkish
Etymology
From Ottoman Turkish چیقمق[1], from Proto-Turkic *čïk- (“to go out”)[2].
Pronunciation
- IPA(key): /t͡ʃɯkˈmɑk/
- Hyphenation: çık‧mak
Verb
çıkmak (third-person singular simple present çıkar)
- (with ablative) to leave, exit, quit, get out
- to get out
- (for an event) to happen, occur
- (with dative) to climb
- Çocuk düşünmeden ağaca çıktı. ― The child climbed the tree without thinking.
- (with ile) to date
- İki yıldır Ercan'la çıkıyorum. ― I've been dating Ercan for two years.
- (arithmetic) to subtract
- Ondan altı çıkarsa dört kalır. ― Subtracting six from ten equals four.
- to appear, to look (on a photo, video, etc.)
- Çok kötü çıkmışım, bir daha çek.
- I look so bad, take another photo.
Conjugation
Conjugation of çıkmak (aorist in -V²r)
Note: Actual conjugations can be more complex than tables below. Compound forms with the auxiliary olmak not shown. See also Appendix:Turkish suffixes#Verbs.
| Positive declarative | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| infinitive | çıkmak | |||||||
| impersonal participle | imperfective | çıkan | ||||||
| perfective | çıkmış | |||||||
| prospective | çıkacak | |||||||
| personal participle | non-prospective | çıktığım | çıktığın | çıktığı | çıktığımız | çıktığınız | çıktıkları | |
| prospective | çıkacağım | çıkacağın | çıkacağı | çıkacağımız | çıkacağınız | çıkacakları | ||
| verbal noun | çıkma | |||||||
| way of doing | çıkış | |||||||
| singular | plural | |||||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
| ben | sen | o | biz | siz | onlar | |||
| indicative | present | aorist | çıkarım | çıkarsın | çıkar | çıkarız | çıkarsınız | çıkarlar |
| imperfective | çıkıyorum | çıkıyorsun | çıkıyor | çıkıyoruz | çıkıyorsunuz | çıkıyorlar | ||
| past | perfective | çıktım | çıktın | çıktı | çıktık | çıktınız | çıktılar | |
| imperfective | çıkıyordum | çıkıyordun | çıkıyordu | çıkıyorduk | çıkıyordunuz | çıkıyorlardı (or çıkıyordular) | ||
| future | çıkacağım | çıkacaksın | çıkacak | çıkacağız | çıkacaksınız | çıkacaklar | ||
| inferential | perfective | çıkmışım | çıkmışsın | çıkmış | çıkmışız | çıkmışsınız | çıkmışlar | |
| aorist | çıkarmışım | çıkarmışsın | çıkarmış | çıkarmışız | çıkarmışsınız | çıkarlarmış (or çıkarmışlar) | ||
| imperfective | çıkıyormuşum | çıkıyormuşsun | çıkıyormuş | çıkıyormuşuz | çıkıyormuşsunuz | çıkıyorlarmış | ||
| conditional | simple | çıksam | çıksan | çıksa | çıksak | çıksanız | çıksalar | |
| perfective | çıksaydım | çıksaydın | çıksaydı | çıksaydık | çıksaydınız | çıksaydılar | ||
| optative | çıkayım | çıkasın | çıka | çıkalım | çıkasınız | çıkalar | ||
| progressive | çıkmaktayım | çıkmaktasın | çıkmakta | çıkmaktayız | çıkmaktasınız | çıkmaktalar | ||
| necessitative | çıkmalıyım | çıkmalısın | çıkmalı | çıkmalıyız | çıkmalısınız | çıkmalılar | ||
| imperative | çık | çıksın | çıkın | çıksınlar | ||||
| Positive interrogative | ||||||||
| singular | plural | |||||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
| ben | sen | o | biz | siz | onlar | |||
| indicative | present | aorist | çıkar mıyım? | çıkar mısın? | çıkar mı? | çıkar mıyız? | çıkar mısınız? | çıkarlar mı? |
| imperfective | çıkıyor muyum? | çıkıyor musun? | çıkıyor mu? | çıkıyor muyuz? | çıkıyor musunuz? | çıkıyorlar mı? | ||
| past | perfective | çıktım mı? | çıktın mı? | çıktı mı? | çıktık mı? | çıktınız mı? | çıktılar mı? | |
| imperfective | çıkıyor muydum? | çıkıyor muydun? | çıkıyor muydu? | çıkıyor muyduk? | çıkıyor muydunuz? | çıkıyorlar mıydı? | ||
| future | çıkacak mıyım? | çıkacak mısın? | çıkacak mı? | çıkacak mıyız? | çıkacak mısınız? | çıkacaklar mı? | ||
| inferential | perfective | çıkmış mıyım? | çıkmış mısın? | çıkmış mı? | çıkmış mıyız? | çıkmış mısınız? | çıkmışlar mı? | |
| aorist | çıkar mıymışım? | çıkar mıymışsın? | çıkar mıymış? | çıkar mıymışız? | çıkar mıymışsınız? | çıkarlar mıymış? | ||
| imperfective | çıkıyor muymuşum? | çıkıyor muymuşsun? | çıkıyor muymuş? | çıkıyor muymuşuz? | çıkıyor muymuşsunuz? | çıkıyorlar mıymış? | ||
| conditional | simple | çıksam mı? | çıksan mı? | çıksa mı? | çıksak mı? | çıksanız mı? | çıksalar mı? | |
| perfective | çıksa mıydım? | çıksa mıydın? | çıksa mıydı? | çıksa mıydık? | çıksa mıydınız? | çıksalar mıydı? | ||
| progressive | çıkmakta mıyım? | çıkmakta mısın? | çıkmakta mı? | çıkmakta mıyız? | çıkmakta mısınız? | çıkmaktalar mı? | ||
| necessitative | çıkmalı mıyım? | çıkmalı mısın? | çıkmalı mı? | çıkmalı mıyız? | çıkmalı mısınız? | çıkmalılar mı? | ||
| Negative declarative | ||||||||
| infinitive | çıkmamak | |||||||
| impersonal participle | imperfective | çıkmayan | ||||||
| perfective | çıkmamış | |||||||
| prospective | çıkmayacak | |||||||
| personal participle | non-prospective | çıkmadığım | çıkmadığın | çıkmadığı | çıkmadığımız | çıkmadığınız | çıkmadıkları | |
| prospective | çıkmayacağım | çıkmayacağın | çıkmayacağı | çıkmayacağımız | çıkmayacağınız | çıkmayacakları | ||
| verbal noun | çıkmama | |||||||
| way of doing | çıkmayış | |||||||
| singular | plural | |||||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
| ben | sen | o | biz | siz | onlar | |||
| indicative | present | aorist | çıkmam | çıkmazsın | çıkmaz | çıkmayız | çıkmazsınız | çıkmazlar |
| imperfective | çıkmıyorum | çıkmıyorsun | çıkmıyor | çıkmıyoruz | çıkmıyorsunuz | çıkmıyorlar | ||
| past | perfective | çıkmadım | çıkmadın | çıkmadı | çıkmadık | çıkmadınız | çıkmadılar | |
| imperfective | çıkmıyordum | çıkmıyordun | çıkmıyordu | çıkmıyorduk | çıkmıyordunuz | çıkmıyorlardı | ||
| future | çıkmayacağım | çıkmayacaksın | çıkmayacak | çıkmayacağız | çıkmayacaksınız | çıkmayacaklar | ||
| inferential | perfective | çıkmamışım | çıkmamışsın | çıkmamış | çıkmamışız | çıkmamışsınız | çıkmamışlar | |
| aorist | çıkmazmışım | çıkmazmışsın | çıkmazmış | çıkmazmışız | çıkmazmışsınız | çıkmazlarmış | ||
| imperfective | çıkmıyormuşum | çıkmıyormuşsun | çıkmıyormuş | çıkmıyormuşuz | çıkmıyormuşsunuz | çıkmıyorlarmış | ||
| conditional | simple | çıkmasam | çıkmasan | çıkmasa | çıkmasak | çıkmasanız | çıkmasalar | |
| perfective | çıkmasaydım | çıkmasaydın | çıkmasaydı | çıkmasaydık | çıkmasaydınız | çıkmasaydılar | ||
| optative | çıkmayayım | çıkmayasın | çıkmaya | çıkmayalım | çıkmayasınız | çıkmayalar | ||
| progressive | çıkmamaktayım | çıkmamaktasın | çıkmamakta | çıkmamaktayız | çıkmamaktasınız | çıkmamaktalar | ||
| necessitative | çıkmamalıyım | çıkmamalısın | çıkmamalı | çıkmamalıyız | çıkmamalısınız | çıkmamalılar | ||
| imperative | çıkma | çıkmasın | çıkmayın | çıkmasınlar | ||||
| Negative interrogative | ||||||||
| singular | plural | |||||||
| 1st person | 2nd person | 3rd person | 1st person | 2nd person | 3rd person | |||
| ben | sen | o | biz | siz | onlar | |||
| indicative | present | aorist | çıkmaz mıyım? | çıkmaz mısın? | çıkmaz mı? | çıkmaz mıyız? | çıkmaz mısınız? | çıkmazlar mı? |
| imperfective | çıkmıyor muyum? | çıkmıyor musun? | çıkmıyor mu? | çıkmıyor muyuz? | çıkmıyor musunuz? | çıkmıyorlar mı? | ||
| past | perfective | çıkmadım mı? | çıkmadın mı? | çıkmadı mı? | çıkmadık mı? | çıkmadınız mı? | çıkmadılar mı? | |
| imperfective | çıkmıyor muydum? | çıkmıyor muydun? | çıkmıyor muydu? | çıkmıyor muyduk? | çıkmıyor muydunuz? | çıkmıyorlar mıydı? | ||
| future | çıkmayacak mıyım? | çıkmayacak mısın? | çıkmayacak mı? | çıkmayacak mıyız? | çıkmayacak mısınız? | çıkmayacaklar mı? | ||
| inferential | perfective | çıkmamış mıyım? | çıkmamış mısın? | çıkmamış mı? | çıkmamış mıyız? | çıkmamış mısınız? | çıkmamışlar mı? | |
| aorist | çıkmaz mıymışım? | çıkmaz mıymışsın? | çıkmaz mıymış? | çıkmaz mıymışız? | çıkmaz mıymışsınız? | çıkmazlar mıymış? | ||
| imperfective | çıkmıyor muymuşum? | çıkmıyor muymuşsun? | çıkmıyor muymuş? | çıkmıyor muymuşuz? | çıkmıyor muymuşsunuz? | çıkmıyorlar mıymış? | ||
| conditional | simple | çıkmasam mı? | çıkmasan mı? | çıkmasa mı? | çıkmasak mı? | çıkmasanız mı? | çıkmasalar mı? | |
| perfective | çıkmasa mıydım? | çıkmasa mıydın? | çıkmasa mıydı? | çıkmasa mıydık? | çıkmasa mıydınız? | çıkmasalar mıydı? | ||
| progressive | çıkmamakta mıyım? | çıkmamakta mısın? | çıkmamakta mı? | çıkmamakta mıyız? | çıkmamakta mısınız? | çıkmamaktalar mı? | ||
| necessitative | çıkmamalı mıyım? | çıkmamalı mısın? | çıkmamalı mı? | çıkmamalı mıyız? | çıkmamalı mısınız? | çıkmamalılar mı? | ||
Synonyms
- (to leave): terk etmek, ayrılmak
- (to occur): patlak vermek
- (to climb): tırmanmak
References
- Redhouse, James W. (1890), “چیقمق”, in A Turkish and English Lexicon, Constantinople: A. H. Boyajian, page 745
- Starostin, Sergei; Dybo, Anna; Mudrak, Oleg (2003), “*čɨk-”, in Etymological dictionary of the Altaic languages (Handbuch der Orientalistik; VIII.8), Leiden, New York, Köln: E.J. Brill
This article is issued from Wiktionary. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.